آوای باینگان– موضوع: بازنگری در رویه ترخیص کالا؛ گامی هوشمندانه برای رونق پایدار بازارچه شوشمی و حمایت از معیشت مرزنشینان
مقدمه : شاید شنیده باشید که کامیونهای حمل بار، پس از طی مسیری طولانی از بندرعباس، خود را به پاوه میرسانند تا در مرزهای شوشمی ، شیخ صله و … گواهی ترخیص کالا دریافت کنند و سپس بار دیگر راهی مرکز کشور شوند تا محموله را به مقصد نهایی برسانند.
در نگاه نخست، هیچ عقل سلیمی این رویکردِ پرهزینه را نمیپسندد؛ آن هم وقتی گمرک بزرگی در خود بندرعباس مستقر است و میتواند این فرآیند را انجام دهد. اما آنچه این همه هزینههای مضاعف حمل و نقل را توجیه میکند، تنها و تنها حمایت از مرزنشینان شهرستانهای مرزی است تا با برداشت ماهیانه سهم مرزنشینی، رونقی نسبی در معیشت خود احساس کنند.
متأسفانه چندی است که به دلیل جنگ، تحریم، تورم بیسابقه و رکود حاکم بر بازار، حجم ورودی بار به شهرستان به شدت تعدیل یافته و بیتردید با پیامد آن، یعنی کاهش چشمگیر تعداد ثبتنامکنندگان مرزنشینی، مواجه هستیم و این واقعیت تلخ را به خوبی درک میکنیم.
ضمن تمجید از اهتمام و دغدغه ی دکتر الماسی فرماندار ساعی شهرستان در سفر اخیر ایشان ودیدار با مسئولین اقلیم کردستان عراق در این راستا، برای واکاوی معضل یاد شده و یافتن راهکارهای عملی، به سراغ کاک آرمان فرتاش، یکی از کارگزاران فعال و باسابقه بازارچه مرز شوشمی رفتیم تا به عنوان یک کارشناس خبره، دیدگاه خود را در خصوص رونقبخشی به این بازارچه بیان دارد. آنچه در ادامه میآید، حاصل این گفتوگوی صمیمانه و کارشناسی است.
حال آنکه بازارچه شوشمی با محدودیت فضایی، ترافیک سنگین ناشی از تردد مسافری و بازرگانی، و جادهای غیراستاندارد مواجه است که هر یک به تنهایی میتواند زحمات فعالان اقتصادی را دوچندان کند. بنابراین، پرسش اساسی اینجاست: آیا نمیتوان با یک تصمیم خردمندانه، ضمن حفظ حمایت از مرزنشینان، این هزینههای مضاعف را تعدیل و روند ترخیص را تسهیل کرد؟
پاسخ این پرسش، مثبت است. پیشنهاد میشود به جای ترخیص اجباری در مرز شوشمی، محدودهای در ابتدای شهرستان (سریاس) به عنوان منطقه گمرکی تعریف و تجهیز شود. مستندات قانونی این موضوع را تایید میکنند که قانونگذار صرفاً به «ورود بار به شهرستان پاوه» تصریح نموده و مکانی برای آن معین نکرده است. لذا متولیان امر (گمرک پاوه) با اعزام تنها دو کارشناس به سریاس، میتوانند این فرآیند را کاملاً منطبق بر ضوابط و بدون نیاز به تغییر قوانین، عملیاتی سازند.
از سوی دیگر، شرکت انبارهای عمومی به عنوان نماینده دولت، پیشتر وعده محصور کردن محدودهای در سریاس را داده است. این وعده، بستر مناسبی است تا با هماهنگی میان گمرک، انبارهای عمومی و کارگزاران، تحولی بزرگ در رویه ترخیص کالا رقم بخورد.
مزایای کلیدی این رویکرد هوشمندانه در موارد ذیل خلاصه می شوند:
کاهش فشار اقتصادی: تعدیل ۳۰ میلیون تومانی هزینه حمل در هر کامیون، عملاً به سود صاحبان کالا و رانندگان تمام میشود و انگیزه ورود آنان به بازارچه پاوه را به طرز چشمگیری افزایش میدهد.
استقبال گسترده صاحبان کالا: پاوه برخلاف مرز خانمشیخان مریوان و سایر بازارچهها، به دلیل کاهش هزینههای حمل کالا، با استقبال قابل توجهی مواجه شده و صاحبان کالا اصرار خواهند نمود بار آنها به شهرستان پاوه انتقال یابد که این خود به تشدید رونق بازارچه و متعاقب آن مشمولیت بیشتر مرزنشینان از سهمیه منجر خواهد شد.
۳. تمهیدات لازم برای استقرار کارشناسان گمرک پاوه در سریاس، همزمان با آغاز عملیات اجرایی شرکت انبارها، فراهم آید.
نتیجهگیری: این تصمیم خردمندانه که با کمترین هزینه و بیشترین بهرهوری همراه است، میتواند در شرایط سخت اقتصادی، نعمتی بیبدیل باشد که در سایه عنایت نظام و شجاعت عزیزان حاصل میشود. بیتردید، این رویکرد نه تنها به رونق بازارچه شوشمی و افزایش سهمیه مرزنشینی میانجامد، بلکه لبخند رضایت را بر لبان فعالان اقتصادی و مردم شریف پاوه خواهد نشاند. با آرزوی توفیق روزافزون برای همه کارگزاران صدیق، ارادتمند محمدفاروق یوسفی
✍ محمدفاروق یوسفی فعال اجتماعی
